หลักการและเหตุผล

การเมืองและการปกครองท้องถิ่นเป็นรากฐานของประชาธิปไตย ให้การศึกษาการปกครองระบอบ
ประชาธิปไตยแก่ประชาชน ฝึกสอนการเมืองการปกครองให้แก่ประชาชนทำให้เกิดความคุ้นเคย ในการใช้สิทธิและหน้าที่พลเมืองอันจะนำมาสู่ความศรัทธาเลื่อมใสในระบอบประชาธิปไตย ฝึกสอนให้รู้จักการปกครองตนเอง ตามแนวคิดการกระจายอำนาจการปกครอง เปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมืองซึ่งจะทำให้ประชาชน เกิดสำนึกในความสำคัญของตนเองต่อท้องถิ่น ประชาชนจะมีส่วนร่วมรับรู้ถึงอุปสรรคปัญหา และช่วยกันแก้ไขปัญหาของท้องถิ่นของตนเอง รวมทั้งการเมืองและปกครองท้องถิ่นนั้น เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารราชการแผ่นดินไทย การเมืองและการปกครองท้องถิ่นนั้นแทรกอยู่ในทุกมิติสังคม เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ประชาชนทุกคนจึงควรรู้เกี่ยวกับหลักการของการเมือง การบริหาร และการปกครองท้องถิ่นของประเทศไทย
การศึกษาแนวคิดและทฤษฎีนี้จะช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจบริบทของการเมืองและการปกครองท้องถิ่นได้มากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเมืองและการปกครองในระดับท้องถิ่น เกิดขึ้นมาเพื่อบริหารการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทของแต่ละท้องถิ่นให้มีความเจริญก้าวหน้า สอดคล้องกับเจตนารมณ์และความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น “สร้างความเท่าเทียม ลดความเหลื่อมล้ำ” ในการเข้าถึงบริการสาธารณะและกิจกรรมพื้นฐาน
หลักสูตรระยะสั้น “การเมืองและการปกครองท้องถิ่นไทย” มีสาระของเนื้อหา ประกอบด้วย (1) ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับการจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (2) วิวัฒนาการทางการปกครองส่วนท้องถิ่นของไทย และ (3) ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย
จากที่กล่าวมาข้างต้น สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี จึงได้เล็งเห็นความสำคัญในการจัดทำหลักสูตรอบรบระยะสั้น “การเมืองและการปกครองท้องถิ่นไทย” ขึ้นมา เพื่อเป็นการสร้างความรู้ ความเข้าใจให้ผู้ที่สนใจเกี่ยวกับการเมืองและการปกครองท้องถิ่นไทย ตลอดจนความสำคัญและบทบาทหน้าที่ของการปกครองท้องถิ่น/การบริหารท้องถิ่น เพื่อให้ผู้ที่สนใจสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการเรียน การปฏิบัติงาน และในชีวิตประจำวันได้ รวมถึงนักเรียนที่สนใจจะศึกษาต่อในหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่นต่อไปในอนาคต

เนื้อหาของหลักสูตร

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 : ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับการจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินประกอบด้วย (1) การจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน โดยศึกษาทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับรัฐ ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับการจัดระเบียบบริหารราชการไทย และแนวคิดการปฎิรูประบบราชการ
หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 : วิวัฒนาการทางการปกครองส่วนท้องถิ่นของไทย จุดเริ่มต้นของการปกครองส่วนท้องถิ่นของไทย การปกครองส่วนท้องถิ่นของไทยก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 และการปกครองส่วนท้องถิ่นของไทยหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475
หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 : ทฤษฎีและแนวคิดเกี่ยวกับการกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย ประกอบด้วย แนวคิดการกระจายอำนาจ หลักการจัดระเบียบบริหารราชการส่วนท้องถิ่น ความหมายของการปกครองส่วนท้องถิ่น ความสำคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น และบทบาทขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น อำนาจ หน้าที่ ความสัมพันธ์ระหว่างราชการส่วนกลาง ภูมิภาค และท้องถิ่น สถานการณ์ด้านการปกครองส่วนท้องถิ่นไทยในปัจจุบัน และแนวโน้มเกี่ยวกับการจัดการปกครองท้องถิ่นของประเทศไทยในอนาคต